Peesontsteking schouder

Wat is een peesontsteking in de schouder?

Je schouder wordt aangestuurd door de rotator cuff: vier spieren die met hun pezen rond de kop van je bovenarmbeen liggen. Het zijn de supraspinatus, de infraspinatus, de teres minor en de subscapularis. Samen houden ze de kop van je bovenarm in de kom van het schouderblad terwijl je arm beweegt. Daarnaast loopt de lange kop van de bicepspees door de schouder. Al deze pezen kunnen overbelast raken.

Je hoort verschillende woorden voor dezelfde klacht. Tendinitis betekent letterlijk ontsteking van een pees. Tendinopathie is de overkoepelende term voor een pees die pijnlijk is door overbelasting. Tendinose beschrijft veranderingen in de structuur van de pees, zoals een verdikte pees, zonder dat er sprake is van een actieve ontsteking. Cook en Purdam beschrijven overbelasting van een pees als een doorlopend proces, van een prikkelbare pees die nog kan herstellen tot een pees met blijvende structuurveranderingen. Belasting is daarbij de belangrijkste factor die de pees die kant op of juist terug kan sturen (1).

Dat verklaart waarom ontstekingsremmers en volledige rust zelden de oplossing zijn. Wat wel werkt, is de pees stap voor stap weer belastbaar maken.

Symptomen van een peesontsteking in de schouder

De klachten ontstaan meestal geleidelijk. Je herkent een peesontsteking in de schouder aan een of meer van deze signalen:

• Pijn als je je arm zijwaarts of naar voren optilt
• Pijn als je je hand achter je rug brengt
• Pijn ’s nachts als je op je schouder ligt
• Uitstraling naar je bovenarm tot aan je elleboog

De infraspinatus en de teres minor liggen aan de achterkant van je schouderblad. Pijn op die plek kan van deze pezen komen. Pijn bij je schouderblad of in je rug heeft echter vaker een andere bron, bijvoorbeeld je nek of de spieren rond je schouderblad. Daarom kijkt een fysiotherapeut breder dan alleen naar de pees.

Welke pees is het?

Waar je de pijn voelt, geeft een eerste aanwijzing. Pijn bovenop of aan de zijkant van de schouder, vooral als je je arm optilt, past bij de supraspinatus en wordt vaak beschreven als subacromiaal pijnsyndroom. Dat is een verzamelnaam voor pijn onder het schouderdak. De Nederlandse richtlijn voor deze klacht stelt dat de diagnose wordt gesteld met een combinatie van klinische tests (2). Zit de pijn aan de buitenkant van je bovenarm, dan lees je meer bij deltoideus tendinopathie. Pijn aan de voorkant van de schouder kan bij de lange kop van de bicepspees horen. Merkte je een plotselinge knap met een zichtbare verandering van je bovenarm, lees dan over een bicepspees ruptuur.

Soms zit er kalk in de pees. Dat geeft vaak hevige pijn die snel komt. Lees er meer over in ons artikel over kalkafzetting in de schouder. Is de pees ingescheurd of afgescheurd, dan spreken we van een rotator cuff ruptuur. Heb je plotseling hevige pijn en kun je je arm niet meer goed bewegen, laat dat dan snel nakijken, omdat de pees dan kan zijn gescheurd.

Oorzaken en risicofactoren

Een peesontsteking in de schouder ontstaat bijna altijd door een combinatie van factoren. De belangrijkste is belasting die de pees op dat moment niet aankan: te veel, te snel of te vaak dezelfde beweging (1). Daarnaast kunnen nekklachten, een slechte houding en de kracht en coördinatie van de spieren rond je schouderblad meespelen.

In de praktijk zien we de klacht vaak ontstaan als iemand na een rustige periode ineens veel doet, bijvoorbeeld een verfklus boven het hoofd, een nieuw trainingsschema met veel drukkende oefeningen of een hoger aantal zwemkilometers. De pees krijgt dan meer te verwerken dan hij gewend is.

Diagnose: onderzoek en echografie

Bij Fysio Fitaal begint de diagnose met een gesprek over wat je merkt, wanneer het begon en wat je belast. Daarna onderzoeken we je schouder, je nek en je schouderblad. We kijken hoe je arm beweegt, welke bewegingen pijn geven en hoe sterk de spieren van je rotator cuff zijn.

Waar nodig gebruiken we echografie. De Nederlandse richtlijn noemt echografie als beeldvorming om een scheur in de rotator cuff uit te sluiten (2). Met een echo zie je de pezen zelf: of een pees verdikt is, of er vocht in de slijmbeurs zit, of er kalk in de pees ligt en of er een scheur is. Het voordeel is dat we de schouder kunnen bekijken terwijl je beweegt. Zo kunnen we onderscheid maken tussen een overbelaste pees en een scheur, wat een andere aanpak vraagt. Lees meer in ons artikel over echografie bij schouderpijn of op onze pagina over echografie bij Fysio Fitaal.

Behandeling van een peesontsteking in de schouder

De behandeling heeft twee doelen: de pijn rustiger maken en de pees weer belastbaar maken. Volledige rust is daarvoor niet de juiste weg. De richtlijn adviseert specifieke oefentherapie met een lage intensiteit en een hoge frequentie. Strikte immobilisatie en mobilisatietechnieken worden niet aanbevolen (2). Je blijft je arm dus gebruiken binnen wat je schouder aankan. Bij hevige pijn kun je de schouder een of twee dagen sparen, maar daarna ga je weer rustig bewegen, omdat je schouder anders stijver wordt en je spieren verzwakken.

Onder begeleiding van een fysiotherapeut bouw je de belasting op. Een meta-analyse van 22 gerandomiseerde studies met samen 1.281 deelnemers laat zien dat oefentherapie bij schouderpijn door de rotator cuff wordt ondersteund. Oefenprogramma’s gericht op de aansturing van de schouder verminderden de beperkingen op korte en middellange termijn iets meer dan algemene oefenprogramma’s. De zekerheid van het bewijs over intensiteit, frequentie en andere oefenvormen is beperkt (3). Daarom stellen we het programma samen op basis van jouw klachten, je werk en je sport.

Een voorbeeld van hoe de opbouw eruit kan zien:

Je gaat pas naar de volgende fase als de huidige fase goed lukt en je schouder de dag erna niet meer last heeft dan normaal. Hoeveel pijn tijdens het oefenen acceptabel is, lees je in ons artikel over trainen op geleide van pijn.

Voor de pijn kun je in overleg met je huisarts of apotheker een pijnstiller gebruiken. De richtlijn noemt een injectie met een corticosteroïd (een ontstekingsremmend middel) voor klachten die blijven bestaan of steeds terugkomen (2). Dat bespreek je met je huisarts. Bij hardnekkige peesklachten kan ook shockwave een aanvulling zijn. Wanneer dat zinvol is, lees je in ons artikel over shockwave therapie bij peesklachten.

Hoelang duurt het herstel van een peesontsteking in de schouder?

Een vaste hersteltijd bestaat niet. In een Nederlandse studie bij 349 mensen met schouderklachten bij de huisarts was na een maand 23% volledig hersteld en na een jaar 59%. Bij 41% waren er na twaalf maanden nog klachten (4). Dit gaat over schouderklachten in het algemeen en niet alleen over peesklachten. Bij mensen met tegelijk nekpijn en veel pijn overdag was de kans op aanhoudende of terugkerende klachten groter.

Die spreiding is een reden om je klacht serieus te nemen en niet af te wachten tot het vanzelf overgaat. Met een passende opbouw heb je zelf invloed op hoe je schouder reageert.

Wanneer moet je naar de huisarts of fysiotherapeut?

Maak een afspraak met een fysiotherapeut als de pijn langer dan een paar weken blijft, als je werk of sport erdoor beperkt wordt of als je niet weet welke oefeningen veilig zijn. Neem contact op met je huisarts als de pijn heftig is en niet verbetert, als de kracht in je schouder of arm afneemt of als de pijn uitstraalt naar je hand. Bel direct de huisarts of huisartsenpost bij plotselinge hevige schouderpijn met misselijkheid, zweten of benauwdheid, of bij pijn die erger wordt bij het ademen. Dit past niet bij een peesprobleem en kan een teken zijn van een hartprobleem.