English (UK) 
Heup klachten
Heupklachten kunnen op iedere leeftijd voorkomen. De oorzaak van pijnklachten van uit de heup kan erg verschillend zijn. Denk aan liesklachten na sporten zoals voetballen of hardlopen of aan slijtage van het heupgewricht. Om uiteindelijk de pijn te kunnen verlichten is het belangrijk om te weten waar de bron van de pijn is gelegen. Soms is niet duidelijk of de pijn vanuit het heupgewricht komt of dat deze door een andere structuur veroorzaakt wordt ergens anders in het lichaam, zoals de rug, het bekken of de knie.
De heup vormt de verbinding tussen het bovenbeen en het bekken. Het bovenbeen(femur) vormt samen met de kom van het bekken(acetabulum) het heupgewricht. Tussen deze botdelen zit kraakbeen dat er voor zorgt dat de heup soepel kan bewegen. Het heupgewricht is een kogelgewricht. Dit betekent dat de heup van nature veel bewegingsvrijheid heeft. De heup wordt passief gestabiliseerd door middel van gewrichtsbanden(ligamenten). Het labrum zorgt in de heup voor extra stabiliteit. Het labrum is een grote, kraakbeenachtige ring die de heup goed afsluit. Het labrum van de heup gaat over in het kraakbeen gedeelte van de kom van de heup. In de heup zitten veel verschillende spieren en pezen. Deze spieren hebben als functie de heup te bewegen en te stabiliseren tijdens de verschillende dagelijkse bewegingen. Er zijn kleinere spieren die dichter bij het gewricht zitten maar ook grotere spieren die een krachtigere functie hebben. Er wordt anatomisch gezien een onderscheidt gemaakt in een lokaal spiersysteem en een globaal spiersysteem.
Oorzaak
Vaak zien we klachten aan de heup als gevolg van te veel belasting tijdens sport. Liesklachten bij sporters is hier een goed voorbeeld van. Vaak gaat het om een spier- peesblessure van een van de spieren die aanhechten in de lies. Minder vaak gaat het om een scheurtje in de spieren dit gebeurd vaak tijdens een explosieve beweging en is direct merkbaar. Lees hier verder over liesklachten.
Heupartrose is in de meeste gevallen leeftijdsgebonden en komt het meest voor bij mensen ouder dan vijftig jaar. De klachten bestaan vaak uit stijfheid en kenmerkt zich meestal met een diepe pijn in de lies. Soms is er ook sprake van bilpijn. De diagnose heupartrose wordt gemaakt door een arts. Hierbij wordt een röntgenfoto gemaakt om te kijken hoe de conditie is van het kraakbeen in de heup. Lees hier verder over heup artrose.
Een slijmbeurs ontsteking van de heup is ook een veelvoorkomende oorzaak van heupklachten. Bij een slijmbeurs ontsteking in de heup merk je dat er sprake is van pijn aan de buitenzijde van de heup. Erop liggen is lastig en geeft vaak direct klachten. De pijn kan soms uitstralen naar de bil of zelfs naar de lage rug. Een typisch kenmerk van een slijmbeurs ontsteking in de heup is nachtelijke pijn.
Het labrum kan net als de meniscus in de knie geblesseerd of beschadigd raken. Dit geeft ook vaak liespijn en wordt omschreven als een diepe pijn in de heup.
Veel voorkomende Heup klachten
Iliotibiale band syndroom
In de meeste gevallen zorgt irritatie van de iliotibiale band voor pijn aan de zijkant…
FAI Impingement
Bij een FAI impingement functioneert het heupgewricht niet zoals het hoort doordat de hals van…
Heup Artrose
Tijdens veroudering of beschadiging neemt de kwaliteit van het bindweefsel af. Wanneer we ouder worden…
Risicofactoren voor heupklachten
Het ontstaan van heupklachten is zelden het gevolg van één factor. Inzicht in de risicofactoren helpt niet alleen bij het stellen van de juiste diagnose, maar ook bij het voorkomen van herhaling.
Leeftijd en slijtage spelen een grote rol bij artrose en labrumklachten. Naarmate we ouder worden, neemt de kwaliteit van het kraakbeen af. Dat is een normaal fysiologisch proces, maar niet iedereen ontwikkelt er klachten bij.
Sport en overbelasting zijn veelvoorkomende oorzaken bij een jongere, actieve doelgroep. Voetballers, hardlopers en wielrenners belasten de heup en lies intensief. Een te snelle toename in trainingsvolume of intensiteit vergroot het risico op peesklachten, stressfracturen en liesklachten.
Anatomische variaties, zoals een cam-deformiteit (een botuitsteeksel aan de femurhals) of een pincer-deformiteit (een te diepe heupkom), verhogen het risico op FAI-impingement en labrum beschadiging bij jonge sporters.
Eerdere blessures aan de heup, lies of het bekken laten de belastbaarheid van de structuren verminderd achter, waardoor het risico op herhaling toeneemt.
Beenlengteverschil of een afwijkend looppatroon kunnen een asymmetrische belasting op de heupen leggen, wat over tijd irritatie en overbelastingsklachten veroorzaakt.
Anatomie van de heup
De heup is een van de grootste en sterkste gewrichten van het menselijk lichaam. Het gewricht bestaat uit de femurkop (het bovenste deel van het dijbeen) en het acetabulum (de heupkom), een komvormige holte in het bekken. De femurkop past precies in het acetabulum, waardoor de heup een zogeheten kogelgewricht is. Dit geeft het gewricht veel bewegingsvrijheid: de heup kan draaien, buigen, strekken en zijwaarts bewegen.
De rand van het acetabulum is bedekt met het labrum, een ring van vezelig kraakbeen die de kom verdiept en voor extra stabiliteit zorgt. Rondom het gewricht bevinden zich meerdere gewrichtsbanden (ligamenten), waaronder het ligamentum iliofemorale, het ligamentum pubofemorale en het ligamentum ischiofemorale. Deze banden zorgen samen voor de passieve stabiliteit van het heupgewricht.
De actieve stabiliteit wordt geleverd door de spieren die de heup omgeven. Grote spieren zoals de gluteus maximus (de grote bilspier) en de quadriceps (de voorzijde van het bovenbeen) leveren kracht en stuwkracht. Kleinere spieren, zoals de externe rotatoren en de heupabductoren, zorgen voor fijne motoriek en stabilisatie van het gewricht bij dagelijkse bewegingen. Dichter bij het gewricht bevinden zich de heupflexoren, zoals de iliopsoas, die de heup naar voren brengt bij lopen en hardlopen.
Tussen de bottige uitsteeksels en pezen liggen slijmbeurzen (bursae): kleine met vloeistof gevulde zakjes die wrijving verminderen. De meest bekende is de trochantere slijmbeurs aan de buitenzijde van de heup.
Fysiotherapie en heupklachten
Bij heupklachten is het belangrijk dat er ook onderzoek wordt gedaan van de lage rug samen met het bekken en de knie. De oorzaak van pijn in de heup kan mogelijk ergens anders vandaan komen. Tijdens het onderzoek wordt er gezocht naar de oorzaak van je heupklachten. Aan de hand van het onderzoek wordt een duidelijk behandelplan opgesteld. We vinden het erg belangrijk dat je begrijpt hoe mogelijke klachten ontstaan en waar je rekening mee kan houden om zo snel mogelijk te herstellen van je klachten!
Naast gericht advies kan de behandeling bestaan uit het vergroten van de beweeglijkheid van de heup door manuele therapie, dry needling, diverse spier technieken en het trainen van de spieren van de heup en lage rug door middel van oefentherapie.
Diagnose van heupklachten
Een goede diagnose is het fundament van een effectieve behandeling. Bij Fysio Fitaal beginnen we altijd met een uitgebreid vraaggesprek: wanneer is de pijn begonnen, waar zit ze precies, wat maakt het erger of beter? Daarna volgt een lichamelijk onderzoek waarbij we het bewegingsbereik van de heup testen, specifieke orthopedische testen uitvoeren en de spier- en peesstructuren beoordelen. Omdat pijn in de heup ook vanuit de rug, het bekken of de lies kan komen, kijken we altijd naar het gehele bewegingssysteem en niet alleen naar de heup zelf. Waar nodig maken we gebruik van echografie als onderdeel van onze diagnostiek. Met echografie kunnen we slijmbeurzen, pezen, spieren en oppervlakkige gewrichtsstructuren rechtstreeks in beeld brengen. Dat geeft snel en nauwkeurig inzicht in de aard van de klacht, zonder verwijzing of wachttijd. Indien aanvullend onderzoek nodig is, zoals een MRI of röntgenfoto, stemmen we dit af met de huisarts of specialist.
Behandeling van heupklachten
De behandeling van heupklachten is altijd afhankelijk van de oorzaak, ernst en duur van de klachten. Bij Fysio Fitaal werken we met een persoonlijke, doelgerichte aanpak op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Na de intake stellen we een behandelplan op dat volledig is afgestemd op jouw situatie.
Afhankelijk van de diagnose kan de behandeling bestaan uit gerichte oefentherapie om de kracht en stabiliteit van de spieren rondom de heup te verbeteren, manuele therapie om de beweeglijkheid van het gewricht te herstellen, of looppatroon- en bewegingsanalyse bij sportgerelateerde klachten. Bij peesklachten in de liesregio werken we met gedoseerde belastingsopbouw en excentrische oefeningen. Bij heupartrose is het doel om het gewricht bewegelijk te houden en de belasting te optimaliseren, zodat je zo lang mogelijk actief kunt blijven.
Na een heupoperatie, zoals een totale heupprothese, starten we het revalidatietraject al in het ziekenhuis en begeleiden we je stap voor stap naar volledige belastbaarheid. Met regelmatige evaluatiemomenten en meetbare doelen houden we therapeut en patiënt actief betrokken bij het traject.
Veelgestelde vragen over heupklachten
Hoe weet ik of mijn heupklachten ernstig zijn?
Wanneer de pijn aanhoudt, toeneemt, gepaard gaat met zwelling of je het been niet kunt belasten, is het verstandig een fysiotherapeut of arts te raadplegen. Koorts in combinatie met heuppijn is een reden om direct contact op te nemen met je huisarts.
Wat is het verschil tussen heuppijn en liespijn?
Heuppijn en liespijn overlappen elkaar regelmatig. Pijn die vanuit het heupgewricht zelf komt, voelt vaak als een diepe pijn in de lies of aan de voorzijde van de heup. Liesklachten zijn doorgaans spierblessures van de spieren die aanhechten in de lies. Een fysiotherapeut kan met gerichte tests onderscheid maken.
Moet ik eerst naar de huisarts voor fysiotherapie aan mijn heup?
Nee, bij Fysio Fitaal kun je direct terecht zonder verwijzing. We voeren een uitgebreide screening en intake uit. Indien aanvullend onderzoek nodig is, stemmen we dat met je huisarts af.
Hoe wordt de oorzaak van mijn heupklachten vastgesteld?
We combineren jouw verhaal met lichamelijk onderzoek, specifieke orthopedische testen en indien nodig echografie. Zo brengen we gericht in kaart welke structuren zijn aangedaan.
Kan fysiotherapie helpen bij heupartrose?
Ja. Hoewel artrose niet te genezen is, laat fysiotherapie aantoonbaar goede resultaten zien in het verminderen van pijn en stijfheid. Gerichte oefeningen versterken de spieren rondom de heup, verbeteren de stabiliteit en helpen je actief te blijven.
Hoelang duurt herstel na een heupoperatie?
Na een totale heupprothese lopen de meeste mensen binnen zes weken zonder krukken. De volledige revalidatie duurt doorgaans zes tot twaalf maanden, afhankelijk van je conditie en persoonlijke doelen.
Kan ik blijven sporten met heupklachten?
In de meeste gevallen kun je aangepast blijven bewegen. Welke activiteiten verstandig zijn, hangt af van de aard en ernst van de klacht. Je fysiotherapeut helpt je een belastingschema opstellen dat herstel bevordert.
Behandelen jullie ook heupklachten na een operatie?
Ja, we zijn gespecialiseerd in revalidatie na heupoperaties, waaronder totale heupprotheses en labrum- of impingementingrepen. We begeleiden je van de eerste stappen na de operatie tot volledige terugkeer in je dagelijks leven en sport.
Een afspraak maken bij FysioFitaal
We werken vanuit meerdere locaties in Tilburg, altijd dichtbij voor professionele en toegankelijke fysiotherapie. Vul het contactformulier in en we nemen snel contact met je op. Samen werken we aan jouw herstel!