Je loopt de trap op en voelt een scherpe steek rond je knie. Of je zit gezellig in de bioscoop, maar na een half uur beginnen je knieën te zeuren en moet je je benen strekken. Herkenbaar? Je bent zeker niet de enige. Pijn rondom of achter de knieschijf is een van de meest voorkomende knieklachten die we zien bij Fysio Fitaal.
In medische termen noemen we dit het Patellofemoraal Pijnsyndroom (PFPS). Patiënten omschrijven het vaak als een zeurende of stekende pijn onder de knieschijf, vooral bij activiteiten waarbij de knie gebogen wordt onder druk. Denk aan fietsen, traplopen, hurken of opstaan uit een stoel. Hoewel de pijn erg vervelend kan zijn en je kan beperken in je sport of dagelijks leven, is het goede nieuws dat er zelden sprake is van ernstige schade aan de knie. Met de juiste aanpak en training zijn de klachten uitstekend te verhelpen.
Het patellofemoraal pijnsyndroom is een verzamelnaam voor pijnklachten aan de voorzijde van de knie, specifiek rondom het gewricht tussen de patella (knieschijf) en het femur (bovenbeen). De knieschijf werkt als een hefboom voor je bovenbeenspieren en glijdt bij het buigen en strekken door een groeve in je bovenbeen.
Bij PFPS verloopt dit proces niet soepel of raakt het weefsel rondom de knieschijf overbelast. Dit wordt soms ook wel een ‘meidenknie’, runners knee of chondromalacie genoemd. Een interessant feit is dat het kraakbeen aan de achterkant van de knieschijf zelf geen zenuwen bevat en dus geen pijn kan doen. De pijn die je voelt, komt waarschijnlijk voort uit het geïrriteerde bot onder het kraakbeen, het kniekapsel of het retinaculum (het bindweefsel rondom de knieschijf).
De klachten ontstaan vaak geleidelijk, zonder duidelijk trauma zoals een val of verdraaiing. Typische symptomen zijn:
Er is zelden één specifieke oorzaak aan te wijzen; vaak gaat het om een combinatie van factoren waardoor de belasting op het gewricht groter is dan wat het weefsel op dat moment aankan.
Een belangrijke factor is een plotselinge verandering in activiteit. Ben je net begonnen met hardlopen, heb je de trainingsintensiteit verhoogd of heb je veel in de bergen gewandeld? Dan kan het weefsel overbelast zijn geraakt.
Daarnaast speelt de aansturing van je spieren een grote rol. Uit onderzoek blijkt dat mensen met PFPS vaak minder kracht hebben in de quadriceps (bovenbeenspieren) en de spieren rondom de heup (abductoren en exorotatoren). Als je heupspieren niet sterk genoeg zijn, kan je knie tijdens het belasten naar binnen draaien (valgusstand). Dit verhoogt de druk achter de knieschijf. Ook de stand van je voeten kan invloed hebben op hoe je knie beweegt.
Een klassiek symptoom van PFPS is het ’theaterfenomeen’ (of cinema sign). Dit houdt in dat je pijn krijgt als je langere tijd met gebogen knieën zit, bijvoorbeeld in de bioscoop, in de auto of achter je bureau. Door de gebogen houding wordt de knieschijf constant tegen het bovenbeen gedrukt, wat irritatie opwekt. Even je benen strekken geeft vaak direct verlichting.
Bij Fysio Fitaal starten we met een uitgebreid vraaggesprek en lichamelijk onderzoek. De diagnose PFPS wordt voornamelijk gesteld op basis van jouw verhaal en het uitsluiten van andere oorzaken. We kijken naar:
We gebruiken echografie bij Fysio Fitaal voornamelijk om andere aandoeningen uit te sluiten, zoals een jumpers knee (peesontsteking) of slijmbeursontsteking. Op een röntgenfoto of MRI is bij PFPS namelijk vaak niets afwijkends te zien, omdat het probleem functioneel is en niet structureel.
De behandeling van pijn rond de knieschijf is vrijwel altijd conservatief (zonder operatie) en richt zich op het verbeteren van de belastbaarheid van je knie. Onze aanpak is gebaseerd op de richtlijnen van de Vereniging voor Sportgeneeskunde en bestaat uit drie pijlers:
In de eerste fase is het belangrijk om de pijnlijke activiteiten tijdelijk te verminderen (“relatieve rust”) om de irritatie te laten zakken. Dit betekent niet dat je niets mag doen, maar wel dat je piekmomenten (zoals diepe squats, springen of zwaar traplopen) vermijdt.
Dit is de kern van de behandeling. We richten ons niet alleen op het versterken van de bovenbeenspieren (quadriceps), maar trainen juist ook intensief de heupspieren. Onderzoek toont aan dat het trainen van de heupabductoren en -exorotatoren zorgt voor een betere stand van het been en significante pijnvermindering. We stellen een persoonlijk oefenprogramma voor je op.
Als de pijn je belemmert om te oefenen, kunnen we medical taping of de McConnell-tapemethode toepassen. Dit kan de pijn direct verminderen en de spieraansturing verbeteren, waardoor je makkelijker en pijnvrijer kunt trainen.
Veel sporters zijn bang dat ze moeten stoppen met hun sport, maar dat is zelden nodig. Wel is het cruciaal om de training rustig op te bouwen om terugval te voorkomen.
De prognose van PFPS is gunstig. Uit lange termijn studies blijkt dat een groot deel van de patiënten goed herstelt en pijnvrij kan sporten. Houd er wel rekening mee dat pezen en gewrichtsweefsel tijd nodig hebben om zich aan te passen; een traject van 3 tot 6 maanden is niet ongebruikelijk.
Blijf niet rondlopen met die vervelende stekende pijn of stijfheid rond je knie. Bij Fysio Fitaal helpen we je met een wetenschappelijk onderbouwde aanpak om weer pijnvrij te bewegen. Of je nu van hardlopen houdt, graag fietst of gewoon pijnvrij de trap op wilt kunnen: wij staan voor je klaar.
Maak direct een afspraak bij een van onze locaties in Tilburg Reeshof, Tilburg West, Tilburg Noord of Tilburg Zuid. Samen werken we aan een sterke basis.
Veel mensen schrikken van een krakend of knisperend geluid (crepitaties) in de knie. Wees gerust: dit is heel normaal. Onderzoek laat zien dat ook mensen zónder kniepijn vaak krakende knieën hebben. Zolang het kraken niet gepaard gaat met zwelling of acute pijn, is het onschuldig en geen teken van slijtage.
Volledige rust is zelden de oplossing. Het is beter om actief te blijven binnen de pijngrens. Vermijd tijdelijk activiteiten die de pijn flink verergeren (zoals springen of heuvel op fietsen). Pijn tijdens sporten mag niet hoger zijn dan een 3 of 4 op een schaal van 10, en moet na de inspanning snel weer wegtrekken.
Er is weinig wetenschappelijk bewijs dat een kniebrace effectiever is dan oefentherapie. Tapen (zoals McConnell tape) lijkt wel effectiever te zijn voor pijnvermindering op korte termijn, zodat je beter je oefeningen kunt doen. We adviseren je graag over wat in jouw situatie het beste werkt.
Dit varieert per persoon en hangt af van hoe lang je al klachten hebt. Vaak zien we na 6 weken gerichte oefentherapie al verbetering, maar volledig herstel kan enkele maanden duren. Geduld en consistentie in je oefeningen zijn de sleutel tot succes.
Fietsen is over het algemeen goed omdat het een schokvrije beweging is. Echter, fietsen met veel weerstand (zwaar trappen) of met een te laag zadel kan de klachten provoceren. Zorg voor een lichte versnelling en zet je zadel hoog genoeg zodat je been bijna gestrekt is als het pedaal beneden staat.
English (UK)